OPĆENITO O PUMPAMA ZA ULJE I PODMAZIVANJU

Jedan od zadataka pumpe za ulje na motoru je da svojim radom u sistemu podmazivanja motora obezbjedi uljni film između radnih površina. Uljni film između radnih dijelova u sprezi mora da bude dovoljno čvrst, čime se smanjuje minimum mogućnosti dodira metalnih površina u kretanju, u svim uslovima rada motora. Time se smanjuje trenje i njegove posljedice, to jest utrošak nepotrebne snage, zagrijavanje i potrošnja motornih dijelova. Pumpa koja se pokreće preko zupčanika radilice ili bregaste osovine stalno obezbjeđuje količinu ulja i nadpritisak u glavnoj magistrali i uljni film na elementima motora koji su u radu. Pumpom se naziva hidraulični stroj koji pretvara energiju pogonskog motora u hidrauličnu energiju fluida. Pumpe mogu biti strujne (hidrodinamičke) i zapreminske (hidrostatičke). U konstrukciji hidrauličnih sistema koriste se samo zapreminske pumpe. Usisavanje i potiskivanje fluida vrši se u toku procesa: obrtnog , translatornog ili obrtno-translatornog kretanja radnih elemenata pumpe. Kod zupčastih pumpi proces se ostvaruje preko obrtnog kretanja zupčanika, kod rotorskih pumpi obrtnog kretanja rotorskog para, kod klipno radijalnih pumpi obrtno – translatornim kretanjem klipova kao radnih elemenata u pumpi.

Zupčaste pumpe spadaju u grupu zapreminskih pumpi, koje za potiskivanje fluida (ulja) koriste zupčanike kao radne elemente. Zapremina tečnosti koja se potiskuje je ograničena brojem i veličinom međuzublja zupčanika i brojem obrtaja zupčanika u jedinici vremena. Smjer obrtanja zupčanika u pumpi definiše potisnu i usisnu stranu. Do usisavanja fliuda dolazi zbog stvaranja vakuma u usisnoj komori pumpe. Kod usisavanja fluid popunjava međuzublje pogonskog i gonjenog zupčanika, a kako oni rotiraju fluid se transportuje prema potisnoj strani pumpe. Pritisak tečnosti u međuzublju postepeno raste, tako da je najniži pritisak kada je međuzublje u položaju na usisu pumpe, a najveći pritisak u međuzublju je kada ono dođe u položaj potisne strane pumpe. Ove pumpe se odlikuju jednostavnom konstrukcijom, malim dimenzijama i velikim kapacitetom. Kapaciteti ovih pumpi u našem proizvodnom programu su od 10 (l/min) do 250 (l/min) kod pritiska 4 (bar-a).

ZUPČASTE PUMPE ZA ULJE SA UNUTRAŠNJIM OZUBLJENJEM

Osnovne odlike zupčastih pumpi sa unutrašnjim ozubljenjem su racionalna konstrukcija i visok stepen stvaranja vakuma, što se ostvaruje sa velikim prekrivanjem (sprezanjem) zuba zupčanika. Pumpa se sastoji od kućišta, zupčanika sa unutrašnjim ozubljenjem i zupčanika sa vanjskim ozubljenjem preko kojeg se pumpa pogoni i segmenta u obliku srpa (polumjeseca) u kućištu. Obrtno kretanje se prenosi od zupčanika sa vanjskim ozubljenjem na zupčanik sa unutrašnjim ozubljenjem tako da oba zupčanika rotiraju u istom smjeru. Kod ovog tipa zupčaste pumpe, polumjesec razdvaja usisnu od potisne komore. Usljed obrtnog kretanja, zubi zupčanika izlaze iz zahvata, tako da međuzublja ostaju slobodna, gdje se stvara vakum i fluid popunjava međuzublja oba zupčanika sa kojim se vrši transport fluida u potisnu komoru pumpe. Pumpe se izrađuju u različitim kapacitetima zavisno od primjene. ROTORSKE PUMPE ZA ULJE Pumpa se sastoji od kućišta, rotorskog vanjskog prstena sa unutrašnjim ozubljenjem koji je slobodno postavljen u kućištu i unutrašnjeg rotora preko kojeg se vrši poogon vanjskog rotora i pumpe. Za vrijeme rotacije rotorskog para povećava se slobodan prostor u usisnoj strani pumpe, a na potisnoj strani smanjuje se prostor ispunjen uljem. Zajedno sa rotiranjem rotorskog para pomjera se i ulje koje ispunjava prostor između vanjskog prstena i pogonskog rotora od usisa prema potisu pumpe. Dajemo primjer gdje vanjski rotorski prsten ima 7 zuba a unutrašnji pogonski rotor ima 6 zuba. U našem proizvodnom programu koristimo rotorske parove 3/4, 4/5, 5/6, 6/7 koji se u pumpama koriste zavisno od zahtjeva za kapacitete pumpi za ulje. Osnovne odlike ovih pumpi su racionalna konstrukcija, rad sa smanjenom bukom sto se ostvaruje specijalnom izvedbom rotora.